Dijital \u00e7a\u011flarda a\u015fk zamanlar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yoruz diye romantizmin k\u00f6\u015fe ta\u015f\u0131 gerekliliklerini unutuyoruz san\u0131lmas\u0131n. A\u015fk, onu ifade bi\u00e7imlerini de\u011fi\u015ftirsek bile y\u00fczy\u0131llard\u0131r ayn\u0131 g\u00fczelli\u011fini sakl\u0131yor. Bundan 30 y\u0131l \u00f6nce de a\u015fk ayn\u0131 harika hissi veriyordu, bundan 200 y\u0131l sonra yine ayn\u0131 hissi verecek. Sadece y\u0131llar \u00f6nce a\u015fk mektuplar\u0131 ile kendimizi kar\u015f\u0131m\u0131zdaki insan a\u00e7\u0131yorsak \u015fimdi e-posta yaz\u0131yoruz, emoji g\u00f6nderiyoruz. Ama a\u015fk hep ayn\u0131 a\u015fk! M.\u00d6 1900l\u00fc y\u0131llarda bir tablete yaz\u0131lan a\u015fk gibi\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
\u00dczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadim topraklar\u0131n ne kadar \u00e7ok s\u0131rra, b\u00fcy\u00fcl\u00fc hikayeye ve efsanelere ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir fark\u0131na varsak, ne kadar \u015fansl\u0131 bir co\u011frafyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anlamam\u0131za yetecektir. \u0130\u015fte o \u015fans\u0131 anlamam\u0131z i\u00e7in bir geli\u015fme daha oldu. Mezopotamya\u2019da milattan \u00f6nce 2300-2500 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f S\u00fcmerli bir rahibe ile bir kral\u0131n a\u015fk\u0131na ait d\u00fcnyan\u0131n ilk a\u015fk mektubu detaylar\u0131yla okundu.<\/p>\n
Asl\u0131nda 1900 y\u0131llarda Niffer Vadisi\u2019nde yap\u0131lan bir kaz\u0131 sonucu bulunan d\u00fcnyan\u0131n ilk a\u015fk mektubu \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131 ile bir tablete yaz\u0131lm\u0131\u015f. Bu eseri \u015fimdilerde sergilendi\u011fi \u0130stanbul Arkeoloji M\u00fczesi\u2019nde g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n
Kaz\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem olan 1889-1900l\u00fc y\u0131llarda, tablete yaz\u0131lm\u0131\u015f a\u015fk mektubu sadece g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f ve \u00fczerinde yaz\u0131lanlar okunmadan Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne teslim edilmi\u015fti. Bulunan di\u011fer yetmi\u015f bin levhan\u0131n aras\u0131nda teslim edilen tarihi vesika aradan 58 y\u0131l sonra d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc S\u00fcmerolog Muazzez Ilmiye \u00c7\u0131\u011f ve Hatice K\u0131z\u0131lay taraf\u0131ndan terc\u00fcme edildi.<\/p>\n
Tabletin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar milattan \u00f6nce 2300-2500 y\u0131llar\u0131. Enlil ismindeki S\u00fcmerli rahibe, Su-Sin isimli krala a\u015f\u0131k olur. Yeni bir y\u0131l\u0131n kutland\u0131\u011f\u0131 S\u00fcmer bayram\u0131nda bir \u015fekilde tan\u0131\u015fan rahibe ve kral mutlu sonla biten bir evlili\u011fe ad\u0131m atarlar. Hep a\u015f\u0131klar kavu\u015famayacak de\u011fil ya!<\/p>\n
\u0130\u015fte o g\u00fcn kral\u0131na duydu\u011fu a\u015fk ile Rahibe Enlil bir a\u015fk \u015fiiri yazar bu tablete. Ger\u00e7ek bir sevginin ve i\u00e7ten gelen bir a\u015fk\u0131n sembol\u00fc olarak kabul edilen bu \u015fiir sarayda ve halk aras\u0131nda o kadar \u00e7ok sevilir ki \u015fark\u0131 olarak bile bestelenir. Halk aras\u0131nda dilden dile dola\u015f\u0131r. Daha fazla merakland\u0131rmaya gerek yok belki de. O y\u00fczden gelin a\u015fk mektubunda neler yaz\u0131yor ona bakal\u0131m.<\/p>\n
G\u00fcveyi, kalbimin sevgilisi,<\/p>\n
Senin g\u00fczelli\u011fin fazlad\u0131r, bal gibi tatl\u0131<\/p>\n
Beni b\u00fcy\u00fcledin,<\/p>\n
Senin \u00f6n\u00fcnde titreyerek duray\u0131m,<\/p>\n
G\u00fcveyi, seni ok\u015fayay\u0131m,<\/p>\n
Benim k\u0131ymetli ok\u015fay\u0131\u015f\u0131m baldan ho\u015ftur,<\/p>\n
Ba\u011f\u0131\u015fla bana ok\u015fay\u0131\u015flar\u0131n\u0131,<\/p>\n
Benim beyim tanr\u0131m,<\/p>\n
Benim beyim bayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131m,<\/p>\n
Enlil’in kalbini memnun eden Su-Sin’im,<\/p>\n
Ba\u011f\u0131\u015fla bana ok\u015fay\u0131\u015flar\u0131n\u0131.<\/p>\n
\u0130\u015fte a\u015fk y\u00fczy\u0131llar sonra bile olsa varaca\u011f\u0131 yere ula\u015f\u0131yordu. Bu tablet de \u00f6yle bir \u015fey. Suyun ak\u0131p yata\u011f\u0131n\u0131 bulmas\u0131 gibi bizlere ula\u015ft\u0131. Peki siz a\u015fk\u0131n\u0131za kavu\u015ftunuz mu?<\/p>\n